چگونه زیستن!

رازهای برای خوب زیستن«مشاوره»

چگونه زیستن!

رازهای برای خوب زیستن«مشاوره»

لوازم تربیت (قواعد، علوم، مواد)

جمعه, ۲۲ اسفند ۱۳۹۳، ۰۶:۰۱ ق.ظ

1- قواعد:
قواعد اساسى تربیت، آن‏سان که توجه به همه‏ى جوانب کار شده باشد، باید بنیاد کار را تشکیل دهد، بدین قرار:
الف - نمو قواى دماغى، به موازات نمو قواى جسمى، صورت گیرد و الا پس و پیش آن‏ها، خود موجب عدم توازن و اعتدال مى ‏شود و نابسامانى‏ هاى بسیار را سبب مى‏ گردد.

لوازم تربیت (قواعد، علوم، مواد)
1- قواعد:
قواعد اساسى تربیت، آن‏سان که توجه به همه‏ى جوانب کار شده باشد، باید بنیاد کار را تشکیل دهد، بدین قرار:
الف - نمو قواى دماغى، به موازات نمو قواى جسمى، صورت گیرد و الا پس و پیش آن‏ها، خود موجب عدم توازن و اعتدال مى‏شود و نابسامانى‏هاى بسیار را سبب مى‏گردد.
ب - در حین نمو (نمو جسمى و مغزى) فن زندگى در اجتماع و سازگارى با محیط را به وسیله‏ى تعدیل خواسته‏ها و مهار کردن نفس فراگیرد و تدریجا به جاى لذت شخصى، دیگر دوستى، حق‏خواهى و حق‏بینى، را هم مطلوب داند و خود را مسؤول اجتماع، بشناسد. (1) تقسیم زندگى به «ایام بازى - ایام تحصیل - ایام زندگى» همیشه، حاصل نامطلوب داشته است؛ بلکه باید دانست که بازى و تحصیل هم، براى زندگى اجتماعى، هستند و باید «آموزنده و سازنده‏ى آن زندگى اجتماعى» باشند.
ج - تأمین قدرت اراده و قوت غرایز و عواطف، براى مواجهه با شداید و مسایل دشوار زندگى و حل آن‏ها با توانایى و اعتماد به نفس و اراده‏ى محکم.
د- ارتباط با خانواده و اتکاى به آن، جهت گذران زندگى اجتماعى باید متناسب با رشد فرزند کم‏کم، سست‏تر شود و به جامعه پیوسته‏تر گردد و احساس استقلال و استقرار آن، هر دم، بیشتر شود. (2)
اما این امر هرگز مانع از تعلق خاطر به خانواده نیست؛ بلکه تنها انتظارات فرزند و اتکاى او در رویدادها، از خانواده جدا مى‏گردد و به خود او غالبا متوجه مى‏شود.
2- علوم
علومى که مى‏توانند عوامل اصلى تربیت را به دست دهند و براى پرورش، زمینه‏ى شناختن مناسب فراهم سازند، عبارتند از:
روان‏شناسى و جامعه‏شناسى، که این دو علم، مهم‏ترین عوامل اصلى کردار و رفتار و حالات و صفات و افکار آدمى را در جهت فردى و اجتماعى، معرفى مى‏نمایند (3) و طرح‏هاى تربیتى، با توجه به آن اطلاعات، مسلما بهتر و موفق‏تر، مى‏توانند پیاده و اجرا شوند. (4)
بد نیست بدانیم؛ معمولا تغییراتى را که در اخلاق و روحیات و ذوق ایجاد مى‏شوند، موضوع «علم تربیت» مى‏شمارند و گویند که:
علم روان‏شناسى درباره‏ى «فکر و روحیات انسان» گفت‏وگو مى‏کند و جامعه‏شناسى از رفتار آدمى در اجتماع، حرف مى‏زند و هر علم دیگر هم، به گونه‏اى مى‏تواند در کار تربیت مؤثر باشد و لذا حدود خاصى براى تربیت و جهان تربیتى، نمى‏توان معین کرد.(5)
(و آن‏گاه، کسى را «تربیت شده» باشد گفت که: بدن سالم، اخلاق و رفتار سالم، روح سالم، نفسانیات سالم و دید و فکر سالم داشته باشد). بدین قرار مطالعه‏ى در امور تربیتى، خود مستلزم دقت در چند مسأله زیر است:
الف - فلاسفه معین کنند که: غرض از «زندگى در این جهان» چیست؟ و از روى آن معلوم شود که: فرزندان را براى چه منظور و هدفى باید پرورش داد؟ و نیز باید معلوم دارند که: هر ملت در دوره‏هاى مختلف تاریخى خود چه مقصودى از «تربیت و تعلیم» داشته‏اند؟ و چگونه آن را اجرا کرده‏اند؟
بدیهى است که این بررسى را «فلسفه‏ى تربیت» و «تاریخ فرهنگ» به عهده خواهند داشت.
ب - باید کسى را که مى‏خواهیم تغییر بدهیم و تربیت کنیم، کاملا بشناسیم؛ طبیعت اولیه‏ى او را بدانیم؛ به هوش و غریزه و عاطفه‏ى او پى ببریم؛ بر قواعد و قوانینى که بر طینت و اخلاق او حکم‏فرماست آگاهى حاصل کنیم؛ مباحث فوق را «روان‏شناسى» به ما مى‏آموزد.
ج - وقتى مقصود از زندگى، معلوم شد و وضع وجودى فرزند هم معین گشت، باید دید که: مدرسه چه وظیفه‏اى را در تربیت طفل عهده‏دار تواند شد؟ و مواد آموختنى آن‏چه باید باشد؟
د- باید فهمید از چه راه و به چه وسیله‏اى و کدام روش، موادى را که در بالا معین شد، به طفل باید رساند (آموختنى‏ها و ایجاد کردنى‏ها)؟ این قسمت را «اصول و روش اجرایى تعلیم و تربیت» جواب‏گو خواهد بود.
ه - نتیجه‏ى تربیتى را که بنابر آن‏چه گفته شد، به دست مى‏آید باید سنجید و ارزیابى کرد، تا بدانیم کدام را باید تغییر داد و طرح تازه‏اى به کار باید آورد؟ (و این ارزیابى و تکمیل روش را آن قدر باید ادامه داد، تا به صورتى قانونى و اساسى درآید). (6)
3- مواد
الف- مواد پرورشى لازم
تربیت باید متعهد پرورش موجودى فعلى شاگرد باشد؛ یعنى از او شروع کند و هم پاى او حرکت نماید و این امر بدون شناخت شاگرد، میسر نیست. هر فرد، با دیگرى، تفاوتى دارد که تحت یک قاعده پروریدن آن دو غالبا درست درنمى‏آید؛ مگر آن که پس از پرورش جداگانه‏ى هر کدام، آن‏ها را به حدى مشابه و مقارن یک‏دیگر رسانند و آن گاه با یک نظام تربیتى آن دو را بپرورند. به هر حال، آن‏چه را مربى باید مورد ملاحظه قرار دهد و بازسازى کند، یا به گونه‏اى مناسب در آورد، موارد زیر است:
1- ورزیده ساختن جسم فرزند - تنظیم خواب و خوراک - تنظیم وقت تحصیل و تفریح و بازى و سایر مسایل جسمى او.
2- آمادگى دادن نفسانیات او براى گذراندن بلوغى بس شایسته و مناسب مقصد دور (یعنى: متن زندگى اجتماعى) شدن.
توضیح: در مورد بالا، انتظار مى‏رود که لااقل رفع نقصانى نفسانى شود و امر «تقویت و رشد» به قسمت‏هاى دیگرى که بیان خواهیم کرد، موکول است؛ مثلا: صفارت ارثى بد، موقتا تعطیل گردد و به جاى آن‏ها و بلکه در مقابل آن‏ها «صفات خوب» در شاگرد، به طور کسبى به وجود آید.(7) گاه، نقص اخلاقى، به علت نقص عضوى پیدا مى‏شود؛ آن نیز رفع گردد. (8) عقده‏هاى روانى و خاطرات زشت قبلى هم، به وسیله‏ى «تحلیل» گشوده شوند.
3- واداشتن به بهره‏گیرى از ادراکات، جهت فراهم ساختن زمینه‏هاى حکم و استدلال و داورى معتدل و درست - شناساندن ملاک‏هاى صحیح «حق - خیر - جمال و تناسب - کمال و تعالى» و آشنایى با میزان‏هاى مقبول عقل‏هاى سالم انسانى.
4- یاد دادن چگونگى انتزاع عواطف عالى، از عواطف شخصى و اجتماعى.
5- تمرین تحصیل اراده‏اى که عمیقا متأثر از عوامل خارجى و غرایز و عادات نباشد؛ بلکه از اندیشه‏هاى منصفانه و معقول حاصل شود و واقعا اراده‏اى شخصى و مستقل محسوب گردد و مناسب هدف‏هاى درست زندگى باشد.
توضیح آن که: آن‏چه در پیرامون آدمى، از نوع رفتار و حالات و نظرات هست، نارست نیست؛ بلکه گوییم: او چنان تربیت شود که همه را خود، پس از بررسى و ابراز نظر اجازه‏ى قبول دهد؛ یا رد کند و به هر حال، حصارى محکم براى استقلال فردى، از زمان کودکى در وجود فرزند پیدا آید؛ که موجودیت او را تضمین کند و براى آینده‏ى درست همه‏ى کوشش‏هاى ذهنى و عملى او، مایه‏ى اطمینانى باشد.
6- تمرین حافظه، تصور، تداعى معنى، ثبات‏نظر. (9)
7- تمرین طرز اداى کلمات و طرز مواجهه با افراد و اداى منویات.
8- آداب معاشرت و گفت‏وگو - آداب مهمانى - سازش با غیر.
9- تقویت روحیه‏ى مذهبى فرزند و نوع توجه درست به آن موارد.(10)
10 - آشنایى با مشاغل و صنایع و هنرها و فنون و آن‏چه در اجتماع، برخواهد خورد و آمادگى بخشیدن براى قبول آن‏ها و انجام آن‏ها. (11)
11 - آشنایى با پول و اندوختن و خرید و فروش و معاملات و قراردادها و چگونگى مصرف و طرز تهیه‏ى نیازمندى‏ها (به گونه‏اى که روش درست «به جا خرج کردن و حداکثر بهره‏گیرى از آن و دانستن موقع مناسب خرج و شناختن نحوه‏ى صحیح معاملات» را فراگیرد).
12- تقویت عواطف خانوادگى و طرز درست ارتباط با یکایک افراد خانواده و درک نظام خانه و فهم صحیح خویشاوندى و شناخت حقوق آن‏ها و مساعد ساختن روح، براى رعایت آن حقوق.
13- آشنایى با قوانین محیط زیست (عبور و مرور - امور ادارى - نظامى - بانکى - بازارى و...).
14- عادت دادن فرزند به سحرخیزى - کار کردن (بدون جبر و فشار، بلکه با میل و رغبت) تا صفت «اهل عمل» در او پیدا شود.
نیز عادت دادن به این که حتى المقدور دنبال وسیله‏ى کار نگردد؛ یا خود وسیله را بسازد؛ یا با امکانات موجود بکوشد که کار را انجام دهد.
آن‏چه مى‏تواند «مواد پرورشى مورد بحث» را به ثمر رساند، یا دانستنى است (به قصد کاردانى و به کاربرى) و یا ادراکى است (به قصد انس و اهلیت یافتن با آن) و به ترتیبى که از آن مواد یاد کردیم، مایه‏هاى وجودى و یا ثمردهى آن‏ها را نیز خاطرنشان مى‏نماییم:
1- براى ورزیده ساختن جسم فرزند - بیان اطلاعات مربوط به ورزش جسم (البته ورزشى متناسب با سن و نوع مشغولیت فرزند، که بى‏وسیله‏ى خاص، قابل عمل باشد).
توضیح: منظور از «اطلاعات لازم» دانستنى‏هایى است براى درست خوردن - درست خفتن - و انجام تفریحات سالم و بازى‏هاى سازنده و آموزنده.
2- شرح حال و رفتار پاکان و راستان - نقش انجمن‏هاى هم‏کارى درست (در امور تعاونى - امر نظافت مدرسه - خدمت به دیگران - تقویت تحصیلى افراد عقب‏افتاده - امور بهداشتى همگانى - مددیارى اجتماعى) - شرح زندگى نامداران ارزشمندى که در عین حال: کور، شل، کر و ناقص اندام بوده‏اند. (12)
بیان سرگذشت‏هاى کسانى که ترس و ضعف آن‏ها تحلیل روانى شده و در اثر آن تحلیل، سلامت یافته‏اند (و عقده‏هاشان گشاده شده است).
3- ارائه‏ى دانستنى‏هاى که هوش و حکم و استدلال را تقویت مى‏کنند (از قبیل: جدول‏ها، معماها - سؤال و جواب‏ها - مناظرات - کند و کاوها- داستان‏هاى مناسبى از زیرکان روزگار - داورى‏ها - بحث‏ها و...)
معرفى افرادى که نظرات و پسندهاى آنان مى‏توانند میزان سنجش باشند (از قبیل: داورى‏هاى انبیاء و اولیاء - خردمندان - فلاسفه‏ى معتدل - افراد با شخصیت روانى سالم و...)
4- مقابله‏ى «اندیشه‏هاى همین افراد مورد بحث، در سنین بالا» با «رفتارهایى که آنان در کودکى و جوانى داشتند» که چنان برداشت‏هایى را از نظر کسب عواطف عالى به دست دهد و راه دریافت آن عواطف و نظرات را بنمایاند.
5- طرح زندگى و احوال کسانى که در محیطهاى آلوده متولد شدند ولى پاک درآمدند و از همان بدها و خلاف‏هاى محیط، منفعل و متنفر شدند و جانب خلاف آن بدى‏ها را برگزیدند و سلامت یافتند. (13)
6- آموزش بازى‏هاى مناسب پرورش روان
7- تعلیم سخنورى و سخنرانى و گزارش احوال سخنرانان بزرگ و نحوه‏ى توفیق آنان در کار نطق و بیان.
8- آموزش آداب معاشرت.
9 - طرح داستان‏هایى از زندگى آنان که بدون تأثر اخلاق و دیانت، اصولا صفات انسانى را فطرتا از خود نمایش داده‏اند (یعنى: افرادى سخى - عادل (14) - شجاع - مؤدب - امین - باوفا بوده‏اند و این صفات را نیازى به تعلیم دین نیست و همگى مسایل انسانى هستند) و یا طرح زندگانى آنان که فطرتا معرفتى داشته‏اند (مثل زندگى آن عجوزه و آن اعرابى). (15)
10- شناساندن مشاغل به فرزند، نوع کار، درآمد، اثرشان در جامعه و زندگى افراد دیگر.
11- اطلاعى از طرز زندگى خانواده‏هاى مهربان - فرزندان مؤدب و فداکار - پدر و مادرهاى دلسوز و وظیفه‏شناس و کاردان.
12- اطلاعاتى از قواعد و قوانین محیط زیست.
13- داستان‏هایى از موفقیت‏هاى افراد اهل ذوق و امید (فقرایى که غنى شدند - افرادى کم‏مایه و کم قدرت که مشهور گشتند - و زندگى غالب مشاهیر از این نوع است). بیان این که عامل این کام‏یابى‏ها چه بود؟
14- داستان افراد سحرخیز - عاشق کار - فعال (از هر قبیل: کارگر ساده - زارع - سیاح - صنعتگر- تاجر - محصل - و...)
تذکر: ناگفته نماند که غالب مسایل فوق‏الذکر، به ویژه موارد مذکور در بندهاى»14 - 8 - 7 - 6 -3 - 2 - 1«را مى‏توان به صورت درس‏هاى عملى، با نظارت مستقیم مربى یاد داد و یا در سالن‏هاى مخصوص «روابط جمعى» به اجرا گزارد.
واسطه‏هاى عملى شدن آن‏ها عبارتند از:
گروه‏هاى ورزشى و مسابقات انجمن‏هاى آموزشگاهى، انجمن‏هاى ادبى و سخنرانى، خدمات نظافت، اخلاق، مذهب، سازمان‏هاى پیشاهنگى، سفرهاى دسته‏جمعى، گردش‏هاى علمى و تحقیقى، کلوپ‏هاى تفریحات سالم، حل جدول، بازى‏هاى مفید، تمرینات روانى، تعلیم طرز تلقین به نفس و تلقین به غیر، کلوپ روابط عمومى دانش‏آموزان، کارگاه «توربافى، تهیه‏ى وسایل صنعتى و کارهاى دستى»، فیلم - تئاتر - اسلاید - استریپ - اپک - تصویر - ضبط صوت.
ب- مواد درونى لازم براى پرورش
زمینه‏هاى مساعد تربیت فرزند را عوامل زیر فراهم مى‏سازند:
الف - فطرت سالم مانده، تا زمان بلوغ.
ب - کنجکاوى‏ها و چون و چراهاى منتج و باثمر.
ج - رغبت‏هاى مناسب و متعدل و داراى جهت درست.
د - حس غرور قابل کنترل و پذیراى هدف. (16)
عامل موافقت فرزند با تربیت و تأمین «قابلیت» در او:
غریزه‏هاى اجتماعى و تمایلات طبیعى که آدمى ارثا با خود به دنیا مى‏آورد او را نسبت به «اعمال و افکار هم نوع خود» بسیار حساس مى‏سازد و لذا مى‏خواهد که:
کارهاى او مورد پسند دیگران قرار گیرند.
از آن‏چه موجب بدبینى جامعه است احتراز جوید.
با دیگران، همراه و در کارها موافق باشد.
بعضى را فرمانبرى کند و برخى را فرمانده شود.
همین‏ها ما به الامتیاز انسان از حیوان است و همین «عادات اجتماعى» بزرگترین قابلیت آدمى را براى وفق دادن او با میحط، اساس مى‏نهند و از همین قابلیت هم باید در «تربیت» استفاده کرد. (17)
ج- مواد آموزشى لازم
آموزش باید همیشه عهده‏دار آماده‏سازى ذهن و فکر و نظر، براى هم‏دستى و هم‏داستانى فرزند با مربى او باشد؛ یعنى: آن‏چه را که دانستنش مى‏تواند (توجهى به هدف و مسؤولیت ایجاد کند و یا تدبیرى براى نحوه‏ى اجراى تعهد شخص، مطرح نماید و یا راهبر عمل گردد و مشعلى بر سر راه بردارد) در برگیرد. البته آن مواد تعلیمى از نظر نوع مطلب و مقدار آن‏ها شایسته است که با موجودى فعلى فرزند و میزان استعداد وى تناسب داشته باشند.
باید گفت که ذهن نیز در قبال آن‏چه آشنا مى‏شود، مى‏باید چنان باشد که وارده را نیکو بپرورد و به ثمر رساند؛ بدین معنى که چون مطلبى شنیده شد، دقت ذهن بدان معطوف گردد و آن را تحلیل نماید؛ درباره‏ى جزئیات آن، اندیشه‏ى آدمى را به کار دارد؛ سپس راه‏یابى کند و طرق بهره‏گیرى از آن را بشناسد و یکى راه را برگزیند و مصمم شود و اراده نماید و به اعضاى بدنى امر دهد تا مناسب زندگى و به مقتضاى نیازمندى‏هاى خود یا محیط، عملى ابراز کند و با رفتار خویش، ثمرى بار آورد، این همه تحول و کشاکش درونى و بیرونى، نشانه‏ى حقیقت حیات انسانى و بازتاب فهم و پروردگى روح و رشد ذهن آدمى است.
پی نوشت :
(1) بمج، 53 و 54
(2) بمج، 53 و 54.
(3) مج، نظرات «دیویى»
(4) باید دانست که «روان‏شناسى و جامعه‏شناسى» هم، اگر شناختش با تعصبى بر این نظر باشد که «روان، جز آثار ماده نیست و جامعه، به همین شکلک پیوندهاى شغلى و ملى و محیطى گفته مى‏شود و آن‏چه از نماى اجتماع برمى‏آید؛ به همان، حکم توان کرد»، هرگز آن روان‏شناسى یا جامعه‏شناسى، سازنده نیست و جز اداى تربیت و نمایشى زورکى از آن، ممکن نیست وقوع یابد و هرگز عدم شناخت روح فردى و اجتماعى، نباید موجب آن شود که حکم به عدم استقلال روان و محدودیت آن و رد پیوندهاى روحى آدمیان با یک‏دیگر،چه هم زمان باشند و هم دیار و چه غیر آن، داده شود.
(5) رنا، 3 و 4.
(6) رنا، 9 و 10.
(7) ملاحظه‏اى نمودارى از زندگى آن کسان که داراى چنین صفاتى بوده‏اند - در لباس داستان و سرگذشت، نه پند و نصیحت و با تشکیل انجمن‏هایى، مثل: انجمن اخلاقى و پیشاهنگى و تعاون، موجب تمرین و ترغیب شاگرد، در این موارد، گردند
(8) به وسیله‏ى ورزش - معالجات پزشکى - روش روان‏پزشکى و تلقینى و تحصیل و تفهیم تا حدى که قبول کند: «نقص بدنى، نقص شخصیت نیست» و به هر حال ناراحتى‏هاى درونى که معلول نقص چشم و گوش و دست و پا و زشتى یا کجى لب و سالک و کچلى و نظیر آن‏هاست، کنار زده شوند
(9) بسیارى از بازى‏هاى کودکانه و یا مناسب جوانان، مى‏توانند وسایل خوبى براى این تمرینات باشند.
(10) ارائه‏ى حال و رفتار مؤمن و بیان صفات او در نقش تصویر و داستان، بهترین طریقه‏ى آموزش است. البته براى جوانان، طرز اندیشه و اعتقاد مؤمن را باید ارائه نمود و براى کوچکتران طرز رفتار و حالات مؤمن را باید نشان داد، تا ترغیب شوند؛ اما پرورش روحیه‏ى مذهبى، به وسیله‏ى معاشرت مداوم با افراد فهمیده‏ى مذهبى و قبول مسؤولیت‏هایى در سازمان خیریه و دینى، میسر خواهد بود؛ (از قبیل: اداره‏ى کتاب‏خانه‏ها - خدمت بیمارستان‏ها - امور تعاونى - پیشاهنگى - انجمن‏هاى مددکارى اجتماعى و راهنمایى.
(11) بدیهى است که هر کارى، نوعى خاص از آمادگى مى‏خواهد از قبیل: آمادگى بیشتر یکى از حواس، آمادگى عضوى خاص از بدن، نحوه‏ى توجه و دقت مخصوص به موضوع کار و نظیر این‏ها.
(12) از قبیل: ابوالعلاء معرى، هلن کلر آمریکایى، دکتر خزائلى و بسیارى دیگر. (به کتاب: شرح احوال روشن دلان نامور - زندگى کوران - ابوالعلاء معرى و اندیشه‏هاى او - زندگانى هلن کلر... رجوع شود).
(13) از قبیل انبیا و به ویژه رسول خاتم صلى الله علیه و آله و سلم و افرادى چون لقمان حکیم (به قول سعدى: لقمان را گفتند: ادب از که آموختى؟ گفت: از بى‏ادبان، که هر چه از ایشان در نظرم ناپسند آمد، از فعل آن پرهیز کردم.
نگویند از سر بازیچه حرفى‏
کز آن پندى نگیرد صاحب هوش‏
و گر صد باب حکمت پیش نادان‏
بخوانند، آیدش بازیچه در گوش‏
(باب دوم، گلستان).
(14) همانند زندگى کافران سخاوتمند از قبیل: حاتم طایى - و کافران عادل، چون نجاشى
(15) از آن عجوزه که نخ مى‏رشت و با دست، دو کدان را مى‏گرداند، بر خداشناسى، دلیل خواستند؛ دست از دو کدان برداشت و گردونه از گردش فروماند و گفت: هم‏چنان که دست من این چرخ را مى‏گرداند، این گردش عالم را نیز گرداننده‏اى در کار هست.
گفته شد: علیکم بدین العجایز (حدیث نبوى)
و از آن اعرابى نیز در بیابان پرسیدند، دلیلى بر خداشناسى دارى؟؟ گفت: البعرة تدل على البعیر و آثار الاقدام تدل على المسیر، فهیکل العلوى... و مرکز السفلى الا یدلان على اللطیف الخبیر؟؟
گفته شد: علیکم بدین الاعرابى (حق الیقین، شبر، ج 1: ص 10).
در مورد معرفت فطرى سالم، نظرات حکماى متأله و فلاسفه‏ى اخلاق را مى‏توان نمونه دانست که به قول عرفاء، خود به خدا رو کرده‏اند بى‏رسول و قطعا از کسى که با مدد رسول واصل شده است فروترند.
(16) با نگاهى کوتاه، به مجوعه‏ى سمینار مذهبى، صفحه 78.
(17) رنا، 16 و 17.

منبع:گامی در مسیر تربیت اسلامی از کودکی تا بلوغ / دکتر رجبعلی مظلومی

موافقین ۰ مخالفین ۰ ۹۳/۱۲/۲۲
احسان حسینی

نظرات  (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی